GEBELİKTE YAZ AYLARINDA BESLENME
Yaz geldi, bir yandan günler uzarken bir yandan da hava sıcaklığı arttı. Günler uzadığı için ayakta kaldığımız ve böylece beslendiğimiz saatler arttı. Peki, yazın beslenmemiz de nasıl düzenlemeler yapmamız gerekir. Hava sıcaklığının artmasıyla beraber öncelikle günlük sıvı alımımıza dikkat etmemiz gerekir ve bu sıvıyı sağladığımız kaynaklara. Suyun yaşam kaynağı olduğu unutulmamalıdır. Vücudun taşıma sisteminde görevlidir. Alınan besin öğelerinin vücut hücrelerine taşınmasında ve metabolik atıkların ise vücuttan uzaklaştırılmasında görev almaktadır. Bebeğin ve annenin artan kan hacmi için 8-10 bardak su tüketilmelidir. Aldığımız bu sıvının kafein, karbondioksit ve yüksek şeker içermemesi de önemli bir ayraç. Sıvı kaynağı olarak beslenmemizde öncelikle suya yer vermemiz gerekir. Terle beraber oluşan tuz kaybını önlemek için bu dönemde ayran da rahatlıkla tercih edilebilecek bir içecek ancak ayran yaygın ödemi, hipertansiyonu ve preeklemsisi olan- gelişen anne adayları için uzak durulması gereken bir içecek de olabilir. Gebelik döneminde böyle bir sorunla karşılaşırsanız evde tuzsuz ayranınızı ( tuz yerine nane veya maydanoz kullanılabilir , buz atılabilir )kendiniz hazırlayabilirsiniz. Laksatif özelliği olmayan, kasılmaları artırmayacak bitki çayları da gebelik döneminde kullanılabilir. Ne tür bitki çaylarını rahatlıkla kullanabiliriz: rezene, ıhlamur, nane- kekik çaylarını gönül rahatlığıyla içebiliriz. Probiyotik ve yüksek kalsiyum içeriğinden dolayı ve soğuk ikramıyla yazın ferahlatıcı bir içecek olarak sıvı tercihinizi kefirden yana da kullanabilirsiniz. Probiyotikler barsak aktivitesini düzenlemeye yardımcı olacağı gibi, yaz ishallerini önlemekte de faydalıdır. Gebelik diyabeti oluşmadıysa, gebeliğimizi hedeflenen kilolar içersinde geçiriyorsak taze sıkılmış meyve sularını da tercih edebiliriz. Unutmayın,idrar renginiz açık sarıdan koyu sarıya doğru gidiyorsa tükettiğiniz sıvı yetersiz olabilir. Yaz aylarında artan meyve ve sebze seçenekleri de sıvı ihtiyacımızı sağlamaya yardımcı olur. Meyve ve sebzeler vitamin, mineral, lif (POSA),su ve bebeğinizin sağlığı için çok iyi olan diğer besin öğeleriyle yüklüdür. Meyve ve sebzelerin sağladığı bu yararlardan faydalanabilmenin en kolay yolu çeşitliliği sağlamaktır. Her meyve ve sebzeye rengini veren pigmentler aynı zamanda farklı besin öğelerini de sağlar. Ve yaz bu konuda bize kışa nazaran daha cömert davranır. Sofranız ne kadar çok ve farklı renk içerirse besin öğelerini almanız o denli artacak ve çeşitlenecektir. Yeşil –kırmızı biber, çilek, erik, maydanoz bol miktarda C vitamini içerirken. Kayısı, şeftali, domates A vitamine sahiptir.Karpuz, çilek, kırmızı erik, kiraz likopen denilen antioksidan içerir.Üzüm folik asit , c vitamini açısından zengin olduğu gibi antikanserojen özelliğiyle de güzel bir yaz meyvesidir.Gebelikdöneminde artan folik asit ihtiyacını karşılamak için yaz aylarında doğanın bize sunduğu bezelye, barbunya ,üzümden faydalanabiliriz. Sebze ve meyveler içerdiği yüksek posa nedeniyle, gebelikte görülebilecek olan kabızlığın önlenmesini de sağlar.
Yaz aylarının vazgeçilmez besini olan dondurmayı seçerken kremayla yapılan dondurmalar yerine taze sütle yapılan dondurmaları tercih etmek daha az katı yağ almamızı sağlar.Şerbetli hamur tatlıları yerine dondurma,yazın bize sunduğu sağlıklı ve nispeten daha düşük enerjili bir seçenektir.Gebelik sırasında artan kalsiyum ihtiyacının karşılanması içinde beslenme düzenimiz de sağlıklı bir alternatif yaratabilir.
Yaz aylarında artan sıcaklıkla beraber besin zehirlenmeleri ve ishal çok daha sık görülür. Gebelik döneminde besin zehirlenmesi ve buna bağlı komplikasyonlardan kaçınmak için, açıkta satılan besinlerden kaçınmak, güvenliğinden emin olmadığınız besinleri tüketmemek dışarıda besin seçerken dikkat etmemiz gereken noktalar. Peki ya evimizde nelere dikkat etmemiz gerekir.Gıda zehirlenmelerine en sık yol açan etmenin üretim hataları olduğu gözlenmiştir. Besinleri doğru pişirmek ve doğru saklamak, güvenli gıdanın en önemli koşuludur. Özellikle yaz aylarında sıklıkla görülen gıda zehirlenmeleri birkaç tür bakteri nedeni ile ortaya çıkar. Daha sık gıda zehirlenmesine neden olan besinler beslenme biliminde “potansiyel riskli besinler” adını alır. Riskli yiyecekler, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, patates, et salataları, salata sosları, pirinç ve çeşitli tahıl ürünleri, mayonez, kabuklu deniz ürünleri, elma ve havuçtur. Yaz aylarında gebeliğinizin zehirlenme riski olmadan geçmesini istiyorsanız aşağıdaki püf noktalarına göz atabilir ve gıda zehirlenmelerinden korunabilirsiniz.
-Besinleri ele almadan önce eller mutlaka iyice yıkanmalıdır.
-Yiyecekler buzdolabında uygun şekilde saklanmalı, et ve sebzeler birbirine temas etmemelidir.
-Pişen besinler sıcakta bekletilerek soğutulmamalıdır.
-Çiğ tüketilecek sebze ve meyveler akan su altında iyice yıkandıktan sonra tüketilmelidir.
-Yemekler ağzı açık olarak bekletilmemelidir.
-Et ve sebzelerin kesme tahtası ve et bıçağı ayrı olmalıdır.
-Çiğ et kesildikten sonra kesilme tahtası sıcak su ve sabun ile iyice yıkanmalıdır.
-Etler akan su altında, buzdolabında veya mikrodalga fırında çözdürülmelidir. Kalorifer üzeri veya açık ortam et çözdürmeye uygun değildir.
-Çözdürülen et tekrar dondurulmamalıdır.
-Artmış yiyecekler buzdolabında 24 saatten fazla bekletilmemeli ve dökülmelidir.
Sağlıklı bir yaz geçirmeniz dileğiyle.
Dyt.Canan AKSOY